Kabouters, houten klazen en miljarden: welkom bij de begrotingssoap.
Tussen twee kabouters en een stoet politieke houten klazen kwam N-VA-voorzitter Valerie Van Peel zondag met een boodschap voor het vaderland: gedaan met de veto’s, gedaan met de permanente campagne, nu moet er gewerkt worden. Alleen jammer dat de kabouters niet mee aan de begrotingstafel zitten.
Welkom in Plopsaland
We kunnen voor de Belgische politiek geen plek verzinnen die nog aburder is dan Plopsaland. Daar vierde N-VA zondag haar 25ste verjaardag. Tussen de kabouters, achtbanen en vrolijke familiepret stonden de partijbonzen met ernstige gezichten te praten over een land dat financieel in de verste verte niet meer op een pretpark lijkt.
En daar kwam Valerie Van Peel.
De voorzitter van N-VA had een boodschap voor de coalitiepartners: stop met blufpoker. Als timing lang niet slecht, want de federale regering staat voor een begrotingsoperatie van miljarden euro’s. Wel een merkwaardige locatie. Een mens verwacht in Plopsaland eerder een oproep om allemaal braaf achter elkaar aan te schuiven voor de achtbaan.
De permanente campagne moet stoppen
Van Peel vindt dat de coalitiepartners hun veto’s en taboes moeten inslikken. De regering moet zichzelf overstijgen en vooral aan het werk. Op papier klinkt zo'n roep verstandig. Maar de uitspraak krijgt een andere lading wanneer je kijkt naar de mensen tegen wie ze gericht lijkt.
CD&V-voorzitter Sammy Mahdi heeft de voorbije dagen zelf allerlei voorstellen op tafel gelegd, onder meer over salariswagens en een mogelijke indexsprong voor werklozen. Vooruit houdt zich opvallend gedeisd. En dat levert een kabouterachtig schouwspel op. De ene partij zegt niets. De andere zegt vooral wat niet mag. Een derde roept dat iedereen moet ophouden met veto’s. En ondertussen ligt er een begrotingsgat waarvoor miljarden moeten worden gevonden. Welkom in het sprookje van de federale regering.
Iedereen moet offers brengen. Vooral de anderen.
Van Peel liet tegelijk weinig twijfel bestaan over de richting waarin N-VA wil gaan.
De verhoogde tegemoetkoming moet volgens haar strenger worden bekeken. Het systeem zou volgens de partij te ruim worden toegepast. Ook de stijging van het aantal langdurig zieken blijft voor N-VA een belangrijk dossier.
De redenering is klassiek: sociale bescherming moet behouden blijven voor mensen die ze werkelijk nodig hebben, maar misbruik moet worden aangepakt. Daar kan vrijwel iedereen zich achter scharen. Niet? Het politieke probleem begint pas bij de volgende vraag: wie bepaalt waar nood eindigt en besparing begint? Want achter elk begrotingscijfer zit een mens. Achter elke besparing zit een gezin. En achter elke hervorming zit uiteindelijk iemand die merkt dat er minder geld binnenkomt.
De gloeilamp ligt nog op tafel
En zo belanden we opnieuw bij Sammy Mahdi. De CD&V-voorzitter gooide de voorbije dagen voorstellen en veto’s op tafel. Salariswagens uitdoven? Voor hem bespreekbaar. Een indexsprong voor werklozen? Ook dat ligt op tafel.
Vanuit N-VA klinkt intussen de boodschap dat niemand zich mag ingraven.
Het heeft - om de beeldspraak van Valerie te gebruiken - iets van een pokeravond. Alleen zijn de fiches geen fiches. Het zijn lonen, uitkeringen, belastingen, gezondheidszorg en sociale voordelen.
En als de regering verliest, bestaat er geen knop om de partij opnieuw te laten beginnen.
De Wever heeft een startnota
Op de achtergrond ligt ondertussen de startnota van Bart De Wever: het ondertussen beruchte witte kaftje. Een eerste pakket voorstellen waarover de regeringspartijen de komende weken moeten onderhandelen. De premier noemt het zelf een extreem moeilijke oefening. Dat is misschien wel de meest realistische zin die de voorbije dagen uit de Wetstraat is gekomen. Want de regering moet miljarden zoeken zonder de coalitie te laten ontploffen. En precies daar ontstaat het verschil tussen politieke slogans en regeren.
Iedereen wil de begroting saneren.
Niemand wil de rekening op zijn naam.
En dan is er nog de staatshervorming
Van Peel koppelde de begrotingsoperatie ook aan een ander N-VA-stokpaard: de staatshervorming.
Binnen het huidige federale systeem moet nog één keer geprobeerd worden de begroting op orde te krijgen, maar op langere termijn is volgens N-VA een grondige hervorming van de Belgische staatsstructuur noodzakelijk. De Wever had eerder al in dezelfde richting gesproken. Maar voorlopig wil hij het explosieve institutionele dossier niet aan deze begrotingsronde koppelen. Eén explosief dossier tegelijk is voor deze regering al ambitieus genoeg.
Eerst de achtbaan, dan de rekening
Het is een merkwaardig beeld. N-VA viert haar 25ste verjaardag in een pretpark. De partijvoorzitter spreekt er - na het geforceerde familieplezier - de coalitiepartners streng toe.
De kabouters van Plopsaland kunnen het probleem helaas niet oplossen. Misschien kunnen ze wel één nuttige dienst bewijzen: iedereen even uit de Wetstraat halen. Want daar lijkt het soms verdacht veel op een pretpark.
Veel attracties.
Veel lawaai.
Veel mensen die elkaar vertellen dat ze vooruitgaan.
En aan het einde van de rit komt altijd hetzelfde moment.
De rekening.
(Foto: Gvg/Photo News)
