“Een gebrek aan visie en overleg.”
Er komt een moment waarop zelfs de meest voorspelbare crisissen kantelen. In het Belgische gevangeniswezen lijkt dat punt bereikt. Overbevolking is al jaren een structureel probleem, maar wat vandaag op tafel ligt, gaat volgens de vakbonden een stap te ver: het ondermijnt het systeem zelf.
Voor ACOD is het genoeg geweest. De socialistische vakbond zegt het vertrouwen op in minister van Justitie Annelies Verlinden. De aanleiding is geen geïsoleerd incident, maar een opeenstapeling van beslissingen die volgens hen wijzen op een gebrek aan visie en overleg.
Overleg in mineur
De breuk werd dinsdagmorgen formeel. De gevangenisvakbonden waren uitgenodigd voor overleg over het recente akkoord rond de aanpak van de overbevolking. Dat overleg begon meteen verkeerd: de minister kwam een half uur te laat opdagen.
Op zich geen structureel probleem, maar in een dossier dat al onder hoogspanning staat, wordt zelfs symboliek belangrijk. Tijdverlies vertaalt zich in minder ruimte voor dialoog — en precies dat ontbreekt volgens de vakbond.
Privatisering als breekpunt
De echte clash zit dieper. Tijdens het overleg bevestigde de minister dat er 11 miljoen euro wordt voorzien voor een proefproject met private bewakingsfirma’s in het nieuwe Antwerpse arresthuis.
Voor ACOD is dat onaanvaardbaar. Niet alleen omdat het zonder syndicaal overleg zou zijn beslist, maar vooral omdat het raakt aan de kern van het gevangeniswezen: gezag, statuut en controle.
Volgens de vakbond bestaat er geen degelijk regelgevend kader om private spelers in die rol te laten opereren. De vrees is dat een proefproject de deur openzet voor structurele privatisering, zonder garanties voor personeel of veiligheid.
Structurele crisis
De timing van de beslissing maakt de situatie extra explosief. De Belgische gevangenissen kampen met meer dan 700 grondslapers — een nieuw dieptepunt in een al aanslepende crisis.
Tegelijk werd begin 2026 nog een sociaal akkoord gesloten om het beroep aantrekkelijker te maken. Volgens de vakbond staat dat akkoord nu op losse schroeven. Door in te zetten op externe bewaking, geeft de overheid impliciet aan dat ze het eigen personeel niet als structurele oplossing ziet.
Vertrouwen weg
De conclusie bij ACOD is hard: het vertrouwen in de minister is weg. Niet alleen omwille van één beslissing, maar omdat die beslissing symbool staat voor een bredere koerswijziging.
Een koers waarbij structurele problemen worden aangepakt met tijdelijke en volgens de vakbond riskante oplossingen.
Of hoe een dossier dat al jaren onder druk staat, nu ook politiek begint te barsten.
(Foto: Philip Reynaers/Photo News/Grok)
