De wetenschap is glashelder: alcohol is verdorie slecht voor ons. Het is een sociaal en politiek geaccepteerde drug die al millennia de vaste roes in de maatschappij verzorgt. Van pinten pakken op café tot thuis subtiel een flesje rood soldaat maken. En wat blijkt nu: elke poging die de politiek onderneemt om een strenger beleid op te zetten, wordt getackeld door een leger van lobbyisten die geen zak geven om onze gezondheid. 

Terwijl artsen en kankerorganisaties herhalen dat elk glas telt, trekt de alcohollobby aan elke draad van het beleid. Het resultaat is een debat, dat langs alle kanten aan flarden wordt getrokken. Voorstellen die afzwakken, besluiten die blijven haperen en politici die zich gewillig laten omkaderen door een cultuur van gematigd genieten.

Ridders van de hypocriete fles

Een frappant onderzoek van De Tijd bracht bijvoorbeeld mooi aan het licht dat onze ministers maar al te graag geilen op symbolische titels en schouderklopjes. Velen onder hen mogen zich ere-ridder in de Ridderschap van de Roerstok noemen. De Belgische Brouwers zijn slimmer dan de gemiddelde politieker want ze weten hen te binden door elk jaar een aantal van hen te benoemen in een plechtigheid op de Brusselse Grote Markt. 

Onder andere De Croo, Clarinval, Van Peteghem, Crevits, Charles Michel (MR), Didier Reynders (MR), Ben Weyts (N-VA) en Melissa Depraetere (Vooruit) en vicepremier Jambon vielen gewillig onder het zwaard van de machtige, maar commerciële, drankindustrie. Die titel zorgt ervoor dat ze hun argusogen veranderen in een zattemansblik. 

En de lobbyisten zijn onverbiddelijk. Zo ontkende Vincent Van Peteghem dat er afspraken gemaakt werden met de sector, maar op een brouwerijbezoek bij Brouwerij Huyghe in Melle, wisten enkele lobbyisten hem wel te vinden.

Niet schadelijk

Kom op tegen Kanker trapte recent de bal af met een campagne die zegt wat we liever niet horen: alcohol werkt kankerverwekkend, ook bij licht gebruik. De organisatie vraagt transparantie en zeker geen flauwe betutteling. Geef burgers eerlijke risico-informatie en laat hen kiezen. Maar achter de schermen trok de sector meteen aan de alarmbel. Niet met schreeuwlelijke dreigementen, maar wel met mails, nota’s en constructieve suggesties richting kabinetten en studiediensten. Het doel: de scherpe randjes van elk plan vijlen.

Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke wilde de vaagheid weg. Niet langer “alcoholmisbruik schaadt de gezondheid”, maar wél “alcohol schaadt de gezondheid”. Vinum Et Spiritus, de federatie van wijn en spirits, ging op de rem staan. De Belgische Brouwers, die maar al te graag onze UNESCO-erkende zuipcultuur naar voren duwen, deden hetzelfde. In één adem volgde de klassieke framing: “beteugel de excessen, laat de rest gerust.” 

MR deed dwars en N-VA wilde zachtere randvoorwaarden. Het koninklijk besluit over reclame en waarschuwingen bleef uiteindelijk steken in het kabinettengeleuter. Vandenbroucke fulmineerde over politici die argumenten van de lobby klakkeloos overnemen. Maar het mocht niet zijn. Een gezondheidsadviseur van vicepremier Jan Jambon nam zelfs deze zomer een ticket aan voor Rock Werchter, aangeboden door Vinum Et Spiritus. Dat is blijkbaar geen corruptie, gewoon een duwtje in de goede richting.

Op andere kabinetten geldt no-nonsense: geen giften, geen voordelen. Ook N-VA-Kamerlid Kathleen Depoorter, ondervoorzitster van de commissie Gezondheid, passeerde op kosten van de sector. Ze ontkent beïnvloeding, maar het signaal is zichtbaar genoeg voor Instagram: een olijke selfie met de lobbytop en een symbolische ademtest als figurant van een industrie die haar net om zijn vinger heeft gewonden. 

Internationale lobby

In New York werd de VN-verklaring over niet-overdraagbare ziekten onderhandeld, van kanker tot hart- en vaatziekten. De alcohollobby joeg er al twee jaar op dat de tekst spreekt over “schadelijk gebruik”, niet over alcoholgebruik tout court. Dat ene woordje haalt de angel uit heldere waarschuwingen. 

In de finale tekst bleef “harmful use” staan. Premier Bart De Wever, die zelf al jaren geen alcohol drinkt, hield dezelfde lijn in zijn toespraak. De sector juichte en zwaaide nadien met de VN-taal richting Brussel: kijk, géén algemene claims op etiketten graag.

Maar ook Europese parlementsleden laten zich maar al te graag in een roes brengen door de sector. Zo zijn een heleboel Europarlementsleden lid van de parlementaire bierclub European Beer Group. Een clubje dat al 30 jaar bestaat, met toevallig de lobbyorganisatie Brewers of Europe als leden van het secretariaat. En het oppermachtige AB InBev is daar ook lid van. Belgische Europarlementairen Assita Kanko (N-VA), Hilde Vautmans (Open VLD) en Yvan Verougstraete (Les Engagés) kunnen we rekenen tot de besmeurde persoonlijkheden. 

En ja, de biercultuur is deel van wie we zijn. Een perfecte tripel maakt niemand tot een zondaar. Erfgoed moet je koesteren. Alleen is erfgoed in deze tijd geen medisch argument meer.